MEHMET BEKAROĞLU, ÇAYKUR’UN NEDEN ZARAR ETTİĞİNİ SORDU  
13.04.2018
1764
Yazı Boyutu: A- A+

MEHMET BEKAROĞLU, ÇAYKUR’UN NEDEN ZARAR ETTİĞİNİ SORDU

CHP İstanbul Milletvekili Mehmet Bekaroğlu, ÇAYKUR’un neden zarar ettiğini Başbakan Binali Yıldırım’a sordu.

Konuya ilişkin soru önergesi şöyle;

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki sorularımın Başbakan Binali Yıldırım tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 12.04.2018

Mehmet Bekaroğlu

İstanbul Milletvekili

1984 yılında çay tekelinin kaldırılmasıyla birlikte özel sektör işletmeleri ile rekabet etmek zorunda bırakılan ÇAYKUR, 2002 yılında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili kuruluşu haline getirilmiş, 2017 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile Türkiye Varlık Fonu’na devredilmiştir.

ÇAYKUR 2017 yılı Faaliyet Raporu’na göre; 2017 yılı için 131 milyon TL kâr öngörülmüş, ancak faaliyet döneminin 268 milyon TL zarar ile kapatıldığı belirtilmiştir. 2002-2017 yılları arasında ÇAYKUR’un kâr-zarar tablosu şu şekildedir:

YILLAR

KÂR

(bin TL)

ZARAR

(bin TL)

YILLAR

KÂR

(bin TL)

ZARAR

(bin TL)

2002

 

30.754

2010

 

26.991

2003

 

68.341

2011

 

74.557

2004

24.061

 

2012

 

64.828

2005

50.023

 

2013

 

39.301

2006

32.258

 

2014

12.062

 

2007

9.677

 

2015

22.671

 

2008

 

8.832

2016

82.124

 

2009

 

23.209

2017

 

267.742

 

2002-2017 yılları arasında ÇAYKUR’un kar-zarar tablosuna bakıldığında 16 yılda sadece 7 yıl kâr edildiği, 9 yılın zarar ile kapatıldığı görülmektedir. Öyle ki; söz konusu yıllar arasında 232 milyon TL kâr ederken, 604 milyon TL zarar etmiştir.

2017 yılında yaş çay üreticisi 212.692’den 214.176 ve çaylık alan 829.505 dekardan 834.889 çıkmış, fabrikaların kapasite kullanımı 8 bin 650 ton/günden 9 bin 90 ton/güne çıkarılarak, yaş çay üretim kapasitesi %5 arttırılmıştır. Ekim alanı ve kapasite artışına karşın 2017 yılında tam üretim tutarında 34 bin ton azalışla %2, kapasiteden yararlanma oranında %20, üretim verimliliğinde %3’lük bir düşüş gerçekleşmiştir. Bu nedenle ÇAYKUR’un 2017 yılında satın aldığı çay miktarı, bir önceki yıla göre 162.151 ton azalarak 525 bin tonda kalmış, kuru çay üretimi de 45 bin ton azalarak 89 bin ton, tüm üretim miktarı ise 33.747 bin ton azalarak 1.714.778 ton, çay satış miktarı ise 16.032 ton azalarak 106.636 ton olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte memur sayısında %8, sözleşmeli işçi sayısında %2, toplam işçi sayısında %25’lik bir azalışa karşın işçiler için yapılan harcamalarda bir önceki yıla göre %4’lük bir artış söz konusudur.

Bu bağlamda;

2017 yılında yaş çay üretici sayısı, çay tarım alanları ve fabrikaların kapasite kullanımındaki artışına ve 2016 yılında kar edilmesine rağmen 2017 yılında ÇAYKUR’un zarar etmesinin gerekçesi nedir?

Fabrikaların kapasite kullanım oranı arttırılmasına rağmen kapasite kullanım oranı ve verimlilikteki azalışın nedeni nedir?

Ekim alanı ve işleme kapasitesinin artmasına rağmen ÇAYKUR’un zarar etmesinden sorumlu olan ÇAYKUR yönetimi ile ilgili herhangi bir işlem yapmayı düşünüyor musunuz?

ÇAYKUR’un zarar etmesinden son zamanlarda ilgilenmeye başladığı amaç dışı faaliyetlerin (DİDİ ve stevia bitkisinden şeker üretimi gibi) etkisi var mıdır?

ÇAYKUR zarar etmesi, düşük miktarda yaş çay satın alması ve kuru çay üretmesi yavaş yavaş çay tarımı ve sanayisinden çekilmesi anlamına mı gelmektedir? Türkiye Varlık Fonu’na devredilen ÇAYKUR, önümüzdeki yıllarda özelleştirilecek midir?

ÇAYKUR zarar ederken, ÇAYKUR Genel Müdürü İmdat Sütlüoğlu’nun Yönetim Kurulu Başkanı olduğu ÇAYTAŞ adlı şirketin kar etmesini neye bağlıyorsunuz; ÇAYKUR’un kar getirecek faaliyet alanlarının ÇAYTAŞ adlı şirkete devredilmiş olmasının anlamı nedir?

CHPnet

SİTELERİ